گروه کوه نوردی همنورد

كوشاد (ژانسيان)       Gantian

نام علمی          Gentiana Lutea

 كليات گياه شناسي:

چون اولين بار پادشاه روم بنام جنتيوس كه در سال هاي 167-180 قبل از ميلاد حكومت مي كرد بوسيله اين دارو شفا يافت نام آنرا جنطيانا گذاشتند. محمد بن زكرياي رازي پزشك مشهور ايراني نيز از اين گياه براي مداواي بسياري از امراض استفاده مي كرد . كوشاد گياهي است علفي ، چند ساله و بسيار زيبا ، داراي ساقه اي استوانه اي و سبز كه بلندي آن به حدود 1/5 متر مي رسد . اين گياه بحالت خودرو در دشت ها و كوهستان هاي اروپا و آُسيا مي رويد . برگ هاي كوشاد سبز رنگ ، نوك تيز و مثلثي است كه دو برگ با هم بوسيله دمبرگ كوتاهي به ساقه چسبيده اند و برگ هاي بالاي ساقه بدون دمبرگ مي باشد. گل هاي آن زرد رنگ بوده كه به تعداد زياد در اواخر بهار در كنار برگ هاي ظاهر مي شود. از نظر طبي ريشه اين گياه قسمت مورد استفاده آن است. اين ريشه ضخيم ، گوشتي و برنگ زرد تيره و يا قهو ه اي قرمز بوده كه داراي طعمي بسيار تلخ و بويي نامطبوع است . براي مصارف طبي ريشه كوشاد بايد حداقل سه ساله باشد تا اثر داشته باشد .

 تركيبات شيميايي:

كوشاد داراي ماده اي شيميايي بنام آماروجنتين مي باشد كه بسيار تلخ است . بطوريكه اگر اين ماده را با 5000 قسمت آب مخلوط كنيم هنوز هم طعم تلخ آن حس مي شود .

تركيبات ديگر اين گياه بشرح زير مي باشد :

جنتوپيكرين ، جنتوپيكروزيد ، جنتامارين ، جتي سين ، اسيد جنتي سيك و جنتونوسيد . كوشاد همچنين داراي مقداري تانن ، اسانس ، پكتين و چربي مي باشد.

خواص داروئي:

كوشاد از نظر طب قديم ايران گرم و خشك است.

1)اشتها را تحريك مي كند.

2)كوشاد گلبول هاي قرمز و سفيد خون را زياد مي كند بنابراين براي معالجه كم خوني و بيماري هاي عفوني بكار مي رود.

3)اثر ضد تورم دارد و براي رفع آرتروز و رماتيسم مصرف مي شود.

4)تب بر است.

5)بيماري مالاريا را برطرف مي كند.

6)درد نقرس را برطرف مي كند.

7)حرارت و رطوبت را از بدن خارج مي سازد.

8)فشار خون را پائين مي آورد.

9)ناراحتي هاي كبدي را برطرف مي كند.

10)تقويت كننده معده و بدن است.

11)اختلالات عادت ماهيانه را درمان مي كند.

12)گرفتگي روده ها را باز مي كند.

13)ادرار آور است.

14)ضماد كوشا با سركه براي از بين بردن لكه هاي پوست مفيد است.

15)عصاره اين گياه مسكن تمام دردها است.

16)ورم طحال را برطرف مي كند.

17)خون را تصفيه و تميز مي كند.

18)درمان كننده زردي و يرقان است.

طرز استفاده:

جوشانده : مقدار 20 گرم ريشه خرد شده كوشاد را در يك ليتر آب جوش ريخته بگذاريد براي مدت 20 دقيقه به آرامي بجوشد ، سپس آنرا صاف كنيد . مقدار مصرف اين جوشانده يك فنجان قبل از هر غذا است .

دم كرده : مقدار 5 گرم ريشه كوشاد را در يك ليتر آب جوش ريخته و بگذاريد چند ساعت بماند . سپس آنرا صاف كرده و استفاده كنيد .

تنطور : اين تنطور را مي توانيد از فروشگاه هاي گياهان دارويي و يا برخي از داروخانه ها خريدري كنيد . مقدار مصرف آن 10-15 قطره همراه با آب سه بار در روز است .

مضرات :

مصرف بيش از حد كوشا ممكن است باعث تحريك معده و بوجود آوردن حالت استفراغ و دل بهم خوردگي شود . زنان باردار و مادران شيرده نبايد از اين گياه استفاده كنند .

منبع: پایگاه اطلاع رسانی پزشکان ایران