گیاهان دارویی کوهستان 5
شاه پسند وحشي Vervain
نام علمی verbena Officinallis
كليات گياه شناسي:
شاه پسند وحشي از گياهاني است كه در روم قديم مورد پرستش و تقديس مردم بود و از آن براي تبرك خانه ها و معابد استفاده مي كردند . چون داراي خاصيت ضد خونريزي است گفته مي شود كه آنرا روي زخم هاي مسيح ريختند و خونريزي قطع شد و روي اين اصل در قديم به آن گياه صليب Herb of the Cross مي گفتند . اين گياه در نواحي جنوب آسيا ، آفريقا و اروپا در حاشيه جاده ها و دشت ها و مزارع مي رويند در ايران در مناطق شمال ايران و اطراف تهران ، فارس ، شيراز و نواحي جنوب مي رويد . قسمت مورد استفاده اين گياه برگ ها و سر شاخه هاي سبز آن است در اثر مالش دادن بوي مطبوعي در تمام قسمت هاي اين گياه منتشر مي شود ولي طعم آن گس و تلخ است.
تركيبات شيميايي:
شاه پسند وحشي داراي مواد شيميايي مختلفي نظير تانن ،موسيلاژ ، ساپونين ، وربي نالين Verbenalin ، بتاكاروتن و ماده اي تلخ مي باشد .
خواص داروئي:
شاه پسند وحشي از نظر طب قديم ايران سرد و خشك است .
1) قابض و ضد تشنج است .
2)براي از بين بردن آب آوردگي بدن مفيد است و بدين منظور بايد آنرا با ملاس چغندر خورد .
3)براي تقويت قلب مفيد است.
4)خون را تميز و تصفيه مي كند .
5)عرق آور است .
6)مقدار شير را در مادران شيدره زياد مي كند.
7)كر م معده را كشته و از بين مي برد.
8)خلط آور است .
9)براي برطرف كردن سرماخوردگي مفيد است.
10)كمبود ويتامين C را درمان مي كند.
11)براي درمان ناراحتي هاي پوستي مفيد است .
12)بيماري زردي را برطرف مي كند.
13)براي رفع خونريزي لثه مفيد است .
14)سنگ كليه و مثانه را خارج مي سازد .
استفاده خارجي:
۱- براي ورم مخاط دهان و گلو ، جوشانده آنرا غرغره كنيد .
2-كمپرس آنرا روي ضرب ديدگي بگذاريد.
3-زخم و بريدگي ها را با ضماد آن درمان كنيد.
4- براي رفع خستگي پس از كار روزانه از حمام شاه پسند استفاده كنيد بدين منظور مقدار 200 گرم برگ هاي گياه را در دوليتر آب ريخته و حرارت دهيد تا بجوش آيد سپس آنرا روي چراغ برداشته و بگذاريد مدت 15 دم بكشد بعد آنرا صاف كرده و در وان حمام بريزيد و براي مدت 20 دقيقه در آن دراز بكشيد تا خستگي عضلات برطرف شود .
طرز استفاده:
دم كرده : يك قاشق چايخوري برگ هاي خشك شده اين گياه را در يك فنجان آب جوش ريخته و براي مدت 10 دقيقه دم كنيد سپس صاف كرده و به مقدار يك فنجان سه بار در روز بنوشيد .
جوشانده : مقدار 40-50 گرم برگ هاي خشك شده اين گياه را در يك ليتر آب جوش ريخته و بگذاريد بمدت 5 دقيقه به آرامي بجوشد سپس آنرا صاف كنيد .
اسانس : قوي تر از تنطورهه مي باشد و از مغازه برخي از داروخانه ها مي توان خريداري كرد مقدار مصرف آن يك تا دوقطره در يك ليوان آب مي باشد .
مضرات :
خوردن زياد اين گياه ضربان قلب را كم مي كند و باعث تحريك روده ها و رحم مي شود بنابراين كسانيكه ناراحتي قلبي دارند و يا خانم هاي حامله بايد در خوردن آن احتياط كنند .
منبع: پایگاه اطلاع رسانی پزشکان ایران
