گروه کوه نوردی همنورد

بسمه تعالی

بارها دیده ایم برخی از کوه نوردان به راحتی و حتی برای اولین بار و در نخستین صعود و تجربه شان به ارتفاعات بالای 4000 متر صعود می کنند بدون اینکه مشکلی جدی داشته باشند و همیشه این سوال برای بعضی کوه نوردان پیش می آید: براستی چه عاملی می تواند باعث راحتی صعود دربرخی افراد و سختی صعود در بعضی کوه نوردان دیگر با همان شرایط شود؟

چرا بعضی کوه نوردان می توانند صعودهای سریع باورنکردنی حتی به اورست در زمانی کمتر از 10 ساعت از کمپ اصلی تا قله داشته باشند و برخی دیگر حتی قدرت و آمادگی صعود تا ارتفاع بارگاه سوم دماوند و ارتفاع 4000 متری را هم ندارند؟

دلیل و عامل اصلی را دانشمندان بیماری های ارتفاع در ژنتیک هر فرد یافته اند: بر این اساس هر فردی می تواند بطور ژنتیکی و ذاتی توانایی هم هوایی سریع در ارتفاع را داشته باشد ولی برخی دیگر هرچه هم تلاش می کنند نمی توانند از ارتفاعی خاصی بالاتر روند.

البته عوامل دیگری هم در این هم هوایی و سازش با ارتفاع اثر دارد از جمله تمرینات کافی و حضور بیشتر در ارتفاع و فعالیت های ورزشی و برنامه ریزی شده سطح شهر(به مقالات انجمن پزشکی کوهستان ایران جهت افزایش کارایی و قابلیت های کوه نوردی افراد در بخش مقالات این سایت مراجعه کنید).

پس هر چه بیشتر آمادگی جسمانی و تمرینات ورزشی جهت افزایش عملکرد قلبی ریوی خود و تجربه صعود به ارتفاعات را داشته باشیم بهتر و بیشتر می توانیم بدون بروزعلایم ارتفاع زدگی، در ارتفاع حضور داشته باشیم ولی عامل ژنتیک و استعداد ذاتی را نیز نباید فراموش کنیم و جزو عوامل اصلی صعود موفقیت آمیز ما به ارتفاعات می باشد.

پس در حضور در ارتفاع قابلیت های خود را باید معیار اصلی صعود قرار دهیم و نباید رقابت و مقایسه را در حضورمان در ارتفاع عامل اصلی در نظر بگیریم. بر این اساس در صعود به ارتفاعات حتی ارتفاعات 4000 متری کشورمان هر فرد شرایط خاص خود را دارد و رعایت موارد ذیل می تواند در موفقیت و لذت بیشتر از برنامه های کوه نوردی و حفظ سلامتی کوه نورد موثر باشد:

1- در حضور خود در ارتفاعات فقط و فقط شرایط خود را در نظر بگیریم و از چشم و هم چشمی و ایجاد رقابت کاذب با دیگر همنوردان و حتی مقایسه با صعودهای قبلی خودمان به همان قله جدا بپرهیزیم.

2- در صورت نداشتن شرایط مطلوب در صعود به ارتفاعات تنها معیار ادامه و یا عدم ادامه صعود، شرایط فردی و فیزیولوژیکی خودمان است و از سماجت در "صعود به هر نحو ممکن" جدا بپرهیزیم( این مورد عامل بروز بسیاری از حوادث کوه نوردی (که حتی گاها منجر به مرگ گردیده) و بروز مشکل جدی در صعود به ارتفاعات در برنامه های کوه نوردی بوده است).

3- ممکن است در برخی از برنامه ها، تجربه صعود موفقیت آمیز قبلی به آن قله را داشته باشیم ولی در صعود و برنامه جدید آمادگی کامل صعود به آن ارتفاع را نداشته باشیم. علت اصلی این عدم آمادگی تاثیر عوامل دیگری است که  بطور مستقیم و غیر مستقیم در میزان هم هوایی ما موثر است.

از جمله تاثیر: بیماری های زمینه ای در آن برنامه همچون یک سرماخوردگی ساده، عدم مصرف آب و مایعات کافی(خصوصا در برنامه های زمستانی)، تغذیه نامناسب در ارتفاع، خستگی مفرط در آن برنامه، عدم برنامه ریزی زمانی مناسب در آن برنامه کوه نوردی، تاثیزات سرمای شدید خصوصا در برنامه های زمستانی، عدم آمادگی روحی و روانی مناسب در آن برنامه خصوصا عدم وجود شرایط روحی ایده آل در آن برنامه صعود، مصرف داروهای خاص، بیماری زمینه ای جدید که اخیرا برایمان ایجاد شده و ما از آن بی خبریم، سنگینی بار و کوله پشتی، بی خوابی قبلی و زمینه ای در این برنامه و ...

4- در هنگام صعود از ایجاد تحریک کلامی و رقابت منفی(بیان کلمات تحریک کننده و گاها متلک وار) به سایر همنوردانمان جدا بپرهیزیم(این موردی است که در صعود به ارتفاعات بلند متاسفانه بسیار مشاهده می شود خصوصا در اولین صعودهای افراد به ارتفاعات بلند و قلل مرتفع).

5- همنوردانمان را در شرایط بروز مشکل ارتفاع و ارتفاع زدگی درک کنیم و بدانیم همنورد ما در حال حاضر تمام تلاش خود را در این صعود انجام داده است.  

6- حتی اگر بارها صعودی این چنین به این ارتفاع داشته ایم بدانیم این بار شرایط خاص خود این برنامه را دارد و هر برنامه شرایط خاص خود را نیز دارد.

7- دقت کنیم کوچک ترین سهل انگاری به شرایط خود و همنوردانمان می تواند منجر به بروز حادثه ای جبران ناپذیر برای خود و تیم ما داشته باشد.

رعایت شرایط بالا خصوصا در صعود به ارتفاعات هیمالیا که این روزها بسیاری از کوه نوردان کشورمان عازم صعود به ارتفاعات بلند هیمالیا می باشند می تواند در کاهش بروز بیماری های ارتفاع نظیر: بیماری حاد کوهستان، ادم مغزی، ادم ریوی و ... و صدمات و لطمات جدی در کوه نوردی موثر باشد.

و بدانیم: کوه ها همیشه پا برجایند و این کوه ها میلیون ها بلکه میلیاردها سال پیش از این هم بوده اند و مهم:

" بودن ماست" و اگر ما نباشیم این کوه ذاتا وجود و ارزشی برای بودن ندارد و کوه نورد بودن بین ما و کوهستان است و نبود ما خود به خود ارزشی برای این کوهستان ایجاد نمی کند.

تدوین: دکتر حمید مساعدیان

عضو کمیسیون پزشکی اتحادیه جهانی کوه نوردی

منبع: سایت انجمن پزشکی کوهستان ایران